De historie van dicteewedstrijden

De grote dicteegekte begon in Frankrijk. Op een regenachtige dag rond 1860 verveelde men zich op het Franse Château de Compiègne. Hofdienaar Prosper Mérimée moest iets bedenken. Daarop kwam hij met het idee van een dictee als gezelschapsspel, wat sindsdien als aangenaam vertier gold in vooraanstaande kringen.

Begin jaren tachtig van de vorige eeuw werd eveneens in Frankrijk bij de persconferentie van een nieuw spellingboek een journalistendictee georganiseerd. Het foutenaantal was bedroevend hoog, maar het journaille vond het amusant. Het succes dreef initiatiefneemster Micheline Sommant ertoe de taalwedstrijd in een televisiejasje te gieten, met de Franse boekenpaus en literair mandarijn Bernard Pivot als presentator.

Het dictee kwam in 1985 voor het eerst op het scherm en werd een jaarlijks terugkerende hype. In december 1990 werd het eerste Nederlandse televisiedictee uitgezonden, waarbij ook een overwinning werd geboekt voor dierminnend Nederland: de wilde viervoeter het przewalskipaard is door een taalspel voor uitroeiing behoed... Inmiddels genieten al negentien jaar telkens meer dan een miljoen kijkers van de taalkundige malicieuze valkuilen en éblouissante spitsvondigheden.

(Delen van dit stukje komen uit het boek ‘Tien jaar Groot Dictee' van Philip Freriks, ISBN 9789057970467)